Acne is een huidaandoening die wordt veroorzaakt door ontstoken talgklieren en verschijnt vaak als pukkels op je gezicht, borst of rug – gebieden waar je huid de meeste talgklieren heeft. Dit is volkomen normaal, vooral tijdens de puberteit wanneer je lichaam grote hormonale veranderingen ondergaat.
Pukkels krijgen betekent niet meteen dat je acne hebt, maar herhaalde of uitgebreidere onzuiverheden kunnen een teken zijn dat je huid extra hulp nodig heeft. Het belangrijkste om te onthouden is dat je niet alleen bent. Acne komt heel vaak voor en er zijn veel manieren om het te behandelen.
Je hoeft je nooit te schamen voor je huid. Met de juiste kennis, producten en soms professionele hulp is het meestal mogelijk om de problemen aan te pakken, ook al kost dat wat tijd.
Acne in de puberteit: Oorzaken en aanpak
Wat is acne?
Acne kan mensen van alle leeftijden treffen, maar komt het meest voor in de puberteit. Hormonale veranderingen tijdens de puberteit zorgen ervoor dat de talgproductie in je huid toeneemt, waardoor poriën verstopt kunnen raken en pukkels ontstaan. De meest voorkomende vorm heet acne vulgaris, wat 'gewone acne' betekent. Dit uit zich als kleine rode of gele verhevenheden die soms gevoelig kunnen zijn. Acne zit meestal in je gezicht, maar kan ook op je rug en borst verschijnen.
Ernstiger vormen van acne
Soms ontwikkelt zich een hardnekkigere vorm met dieper liggende, gevoelige knobbels. Deze kunnen opzwellen en pijn doen, en het risico op littekens of pigmentveranderingen is groter. Als je hier last van hebt, is het verstandig om hulp te zoeken voor de juiste behandeling.
Oorzaken van acne
Hormonale veranderingen
Tijdens de puberteit produceert je lichaam meer geslachtshormonen, waardoor de talgproductie in de talgklieren toeneemt. Talg kan samen met dode huidcellen je poriën verstoppen en mee-eters vormen.
Erfelijke aanleg
Acne is tot op zeker hoogte erfelijk. Als een van je ouders ernstige acne had als tiener, is de kans groter dat jij er ook last van krijgt.
Externe factoren
- Cortisonmedicijnen (zalven of tabletten)
- Medicijnen die lithium bevatten
- Contact met veel vet/olie tijdens je werk
- Een warme en vochtige omgeving
- De verkeerde huidverzorging
- Onvoldoende gezichtsreiniger van huid, make-upgereedschap of textiel
- Een droge huid leidt tot een overproductie van talg
- Je gezicht aanraken met vuile handen
- Het uitknijpen van pukkels en poriën
Hoe vaak komt het voor?
Bijna elke tiener krijgt op een gegeven moment te maken met een vorm van acne. Meisjes worden vaak eerder getroffen dan jongens omdat ze eerder in de puberteit komen. Ongeveer een derde van alle tieners tussen 12 en 17 jaar heeft acne die mogelijk behandeld moet worden. Een kleinere groep krijgt ernstigere acne waarvoor medicijnen op recept nodig zijn. Ook op volwassen leeftijd kunnen met name vrouwen last krijgen van uitbraken, vaak rond de menstruatie.
Behandeling van acne
Vrij verkrijgbare opties
Bij milde tot matige acne kunnen vrij verkrijgbare crèmes en reinigingsproducten voldoende zijn. Ingrediënten zoals salicylzuur, benzoylperoxide en retinoïden helpen ontstekingen te verminderen en verstoppende poriën op te lossen.
Medicijnen op recept
Bij hardnekkigere acne kan een arts medicijnen voorschrijven die antibiotica bevatten, zoals Tetralysal, waar veel mensen goede resultaten mee behalen. Antibiotica vermindert zowel de ontsteking als het aantal bacteriën in je huid, maar de resultaten variëren per persoon.
Ernstige acne: Isotretinoïne
Voor ernstige gevallen, zoals cysteuze acne, wordt soms isotretinoïne voorgeschreven. Dit is een zeer effectief medicijn, maar het vereist nauwkeurige controle vanwege mogelijke bijwerkingen. Resultaten kunnen na een paar weken zichtbaar worden, maar het volle effect treedt vaak pas na meerdere maanden op.
Fungal acne: Geen acne
Een aandoening die vaak wordt verward met acne is Malassezia folliculitis, oftewel 'fungal acne'. Dit wordt veroorzaakt door een gist, niet door bacteriën. In tegenstelling tot gewone acne jeukt fungal acne vaak en ziet het eruit als kleine rode of witte bultjes, voornamelijk op je rug, borst, schouders en soms in je gezicht. Ingrediënten die helpen tegen bacteriële acne, zoals BHA of Vitamin A, hebben zelden effect op fungal acne.
Op social media circuleren tips om Head & Shoulders-shampoo te gebruiken als behandeling – maar in veel landen bevatten deze producten niet het actieve ingrediënt (ketoconazol) dat hiervoor nodig is. In plaats daarvan kun je kiezen voor middelen die hiervoor geschikt zijn.
We raden je altijd aan om een dermatoloog te raadplegen voordat je dit zelf gaat behandelen.
Littekens en pigmentveranderingen na acne
Acne geneest meestal zonder blijvende sporen achter te laten. Soms ontstaan er echter littekens of pigmentveranderingen, vooral bij ernstigere vormen of wanneer je pukkels uitknijpt. Je kunt met een behandeling beginnen zodra je huid volledig rustig is.
Professionele behandelingen:
- Microneedling
- Chemische peelings
- IPL-lichttherapie
Thuisbehandeling:
- Skinroller PRO
- Zuren (bijv. AHA/BHA)
- Retinol
- Littekenbehandelingen
Belangrijk: Vermijd het overbelasten van je huid – dat kan de aandoening verergeren.
Resultaten na een behandeling met de Skinroller PRO – benieuwd hoe het werkt? Lees hier meer!
Veelgestelde vragen over acne in de puberteit
Wat is het verschil tussen zwarte en witte mee-eters?
Zwarte mee-eters ontstaan wanneer talg oxideert in contact met zuurstof. Witte mee-eters (whiteheads) liggen ingekapseld onder de huid.
Wat is het verschil tussen gewone en fungal acne?
Gewone acne wordt veroorzaakt door bacteriën, terwijl fungal acne wordt veroorzaakt door een gist. Fungal acne jeukt vaker en reageert niet op standaard acne-producten.
Wanneer moet je hulp zoeken?
Als je last hebt van:
- Veel acne of grote, gevoelige knobbels
- Littekenvorming
- Psychische klachten door de acne.
Zoek hulp via je huisarts of een huidexpert. Je kunt indien nodig een doorverwijzing krijgen naar een dermatoloog.
Tot slot
Luister niet blind naar zelfbenoemde experts op social media. Heb je huidproblemen – schakel dan de hulp in van een huidterapeut of dermatoloog. Het is volkomen normaal om pukkels te hebben, en dat zegt niets over wie je bent.
Social media tonen vaak een gefilterde werkelijkheid. Je hoeft geen perfecte huid te hebben om mooi te zijn of je goed te voelen. Wees lief voor jezelf en maak je niet te druk – stress kan je huid namelijk verslechteren.
Je bent mooi zoals je bent – ongeacht je huidtype, huidskleur of huidaandoening <3
Liefs,
Matilda
Gediplomeerd Huidterapeut
Artikel geschreven door Matilda, Skinroller 2022-11-23
Laatst bijgewerkt 2025-05-21
